Hart- en vaatziekten ontstaan als de bloeddoorstroming in bepaalde slagaders, zoals de kransslagaderen rond het hart of de slagaders naar de hersenen, onvoldoende wordt. Meestal is dit een gevolg van vaatvernauwing. Hart- en vaatziekten zijn na kanker de meest voorkomende doodsoorzaak. De belangrijkste factoren die hierbij een rol spelen zijn roken, overgewicht, suikerziekte en een hoge bloeddruk, gebrek aan lichaamsbeweging en consumptie van verkeerde vetten. Omega 3 vetzuren, zoals visolie, zijn juist goed voor hart- en bloedvaten. Cholesterol speelt maar een bescheiden rol. Cholesterol is voor de mens een onmisbare stof. Hierover later meer.

Er kunnen verschillende ziektebeelden ontstaan, zoals hartinfarct, angina pectoris, hartfalen, hartritmestoornissen, een beroerte en een hersenbloeding.

Hartinfarct: Een hartinfarct of hartaanval ontstaat wanneer een bloedstolsel een kransslagader plotseling afsluit. Door die afsluiting krijgt het bijbehorende gedeelte van de hartspier geen zuurstof meer en sterft het af. DIt gaat gepaard met een plotselinge, hevige en lang aanhoudende pijn in de borststreek, vaak uitstralend naar de hals, armen, kaken of mond.

Angina pectoris: De hartspier krijgt tijdelijk minder bloed (dus zuurstof) dan nodig is doordat een of meer slagaderen die het hart voorzien vernauwd zijn. Er is sprake van pijn of een drukkend gevoel op de borst die meestal optreedt bij inspanning en weer afneemt in rust.

Hartfalen: betekent dat het hart niet voldoende bloed naar de longen en de rest van het lichaam kan pompen. Dit veroorzaakt vermoeidheid, gezwollen enkels en benen en kortademigheid.

Hartritmestoornissen: is iedere situatie waarin het hart niet regelmatig slaat. Het kan uiteenlopen van volkomen onschuldig tot het gevaarlijke ventrikelfibrilleren wat kan lijden tot overlijden. De symptomen van een hartritmestoornis zijn vermoeidheid, duizeligheid, hartkloppingen, een licht gevoel in het hoofd, pijn in de borst en flauwvallen.

Beroerte: Men spreekt van een beroerte als de bloedvoorziening naar de hersenen plotseling onderbroken wordt. Het wordt ook wel C.V.A. genoemd: Cerebro Vasculair Accident ofwel ongeval in de bloedvaten van de hersenen.

Hersenbloeding: Bij een hersenbloeding knapt er een bloedvat en stroomt er bloed in de hersenen. Oorzaak is meestal de slechte staat van een de bloedvaten door hoge bloeddruk, een ongeval of aanleg. Vaak met dezelfde verschijnselen als een beroerte.